بايگانی
آخرين نظرات …

    روحانیت . بخش دهم . پاسخگویی به شبهات

    روحانیت . بخش دهم . پاسخگویی به شبهات

     

    شبهات ، به سئوالاتی گفته می شود که در زمینه های مختلف دینی ، اجتماعی ، سیاسی و… در اذهان افراد ایجاد می گردد و در راه یافتن سخن حق و قضاوت صحیح ، آنان را دچار تردید یا گمراهی می می نماید .

    من بر اساس تجربیات خود ، شبهات را به سه دسته تقسیم  می کنم :

    ۱ ــ  شبهات واقعی .

    ۲ ــ  شبهات عمدی و موذیانه .

    ۳ ــ  شبهات تغییر شکل یافته .

     

    ۱ ــ  شبهات واقعی

    شبهات واقعی ، یک سری سئوالات واقعی و حقیقی است که برای انسان های تشنه ی فهم و درک حقایق پدید می آید . این شبهات ممکن است نتیجه تحصیل در مراکز آموزشی ، مطالعه کتاب ها ، حضور در اینترنت و… باشد .

    در این هنگام فردی که دچار شبهه ای شده ، بدون هر گونه پیشداوری و اصرار ورزیدن بر نظر فعلی خود ، برای رسیدن به آگاهی و یافتن پاسخ مناسب ، به سراغ دانشمندان صالح و شایسته در مقوله مورد نظر و صاحبان تعهد و تخصص در همان رشته ، رفته و پرسش های خود را مطرح کرده و جواب می گیرند .

    ۲ ــ  شبهات عمدی و موذیانه

    شبهات عمدی و موذیانه ، به پرسش هایی غیرواقعی و فریبکارانه گفته می شود که توسط برخی افراد مغرض و کج اندیش تحت عنوان « سئوال » با قیافه ای جستجوگرانه ــ ولی در واقع منافقانه ــ مطرح می گردد .

    در چنین مواقعی ، اگر شخص شنونده و پاسخ دهنده ، دارای تجربه بوده و خوب توجه کند ، به راحتی درخواهد یافت که طرف مقابل برای آموختن حقیقی ، نمی پرسد . بلکه قصد او از طرح سئوالات ، القاء و اثبات نظرات خویش از طریق پرسش های مکرر و متعدد به او می باشد یا آن که می خواهد وی را بازی دهد و از این طریق به هدف خود برسد .

    ایجاد شک و تردید در دل های مردم

    گروه هایی از این دست ، که در کلیه جوامع بشری ــ از جمله کشور ما به فعالیت مشغولند ــ جهت ایجاد انحرافات فکری گوناگون در ذهن های انسان های دیگر ، به استفاده از روش های مختلف و متنوع  بیانی و استدلالی و طرح پرسش های مختلف و پی در پی ، شک و تردید را در دل های مردم ایجاد می کنند تا ایمان آن ها را  متزلزل و سست نمایند .

    روشی برای سلب قدرت دفاعی

    متاسفانه بسیاری از سئوالاتی که امروزه از سوی بعضی افراد ، مطرح می شود از این دسته است . زیرا پیروان گروه ها مذکور ، بعد از دریافت پاسخ ، ظاهرا قانع نشده و مطالب انحرافی جدیدتری را مطرح می سازند و بر گمراهی خود پافشاری می نمایند . نکته مزبور ثابت می کند که  « شخص پرسشگر » با طرح سئوالات خود ، واقعا قصد یادگیری ندارد و در بیشتر اوقات ، جواب ها را نیز می داند . بلکه با طرح پرسش می خواهد ، شنونده ی خود را گیر بیاندازد و بر او پیروز شود . اما برای این که شنونده ، حالت دفاعی به خود نگیرد ، از روش سئوال کردن استفاده می کند تا او را فریب دهد و قدرت دفاع را از وی سلب نماید .

    گمراهان یاد شده در تمامی اقشار جامعه ، وجود دارند و این مسئله ، به گروه یا صنف خاصی ، محدود نمی گردد .

    لازم به یادآوری است که جواب دادن و پیروز شدن بر چنین افرادی ، نیازمند دانش ، تجربه ، زیرکی و دیدن آموزش های مناسب است و هر کسی نمی تواند بدون برخورداری از ویژگی های گفته شده ، وارد این میدان دشوار شود .

     روحانیت ، ماشین پاسخگویی نیست

    یکی از نکاتی که در سال های اخیر ، از سوی مسئولین کشور و رسانه ها ، زیاد تبلیغ و تکرار می شود ، گذاشتن « مسئولیت پاسخگویی به شبهات » ، بر عهده روحانیت است .

    در حالی که چنین کاری اصلا صحیح به نظر نمی رسد . زیرا روحانیت ، بر خلاف تصور بعضی ، ماشین پاسخگویی به سئوالات و شبهات نمی باشد . چون ابتدا باید شبهات به شرح زیر  دسته بندی و تقسیم کرد و تکلیف هر یک از آن ها را به طور دقیق ، روشن ساخت .

    یک کار تخصصی

    شبهه هایی که در در گروه « شبهات واقعی » قرار می گیرند ، حتما باید به طور دقیق ، مستدل و واضح ، پاسخ داده شوند . این نوع پاسخگویی ، یک کار تخصصی است که عده ی خاصی قادر به انجام آن هستند و هرگز نباید از کلیه تک تک اعضای صنف روحانیت انتظار داشت که بدون داشتن امکانات لازم ، چنین توانایی هایی را از خود بروز دهند .

    مشکلات اقتصادی روحانیت

    پاسخگویی به شبهات واقعی ، نیازمند برخورداری روحانیت از کتاب های فراوان ویژه همین رشته است .

    فراهم سازی آن همه کتاب ، هم محتاج داشتن پول و درآمد است که اکثر روحانیون فاقد آن هستند و مانند سایر اقشار جامعه ، از صبح تا شب ، با گرفتاری های مختلف دست و پنجه نرم می کنند و دیگر فرصتی برای مطالعه بیشتر و پولی برای خرید کتاب های جدیدتر باقی نمی ماند . البته جامعه ما ــ مسئولین و مردم ــ ، با زرنگی ، این بخش از مشکلات روحانیت را نمی بیند یا خود را به ندیدن می زند . اما از آن سو ، انتظار پاسخگویی هم دارند !

    شکی نیست که بسیاری از شبهات موجود در سطح جامعه  ــ عقیدتی ، سیاسی ، اقتصادی و اجتماعی ــ  بر اثر عملکرد بد ، سوء استفاده ، فامیل بازی ، گروه گرایی و دیگر ضعف های مسئولین و مقامات رسمی کشور ، ایجاد شده و می شود .

    حالا چرا باید روحانیت از آنان دفاع کرده ، فحش و ناسزا بشنود و سپر محافظ  کسانی باشد که سودهای کلانی به جیب زده و در جاهای مطمئن ــ از نظر خودشان ــ ذخیره کرده اند ؟ .

    تازه همین ها هر جا که فرصت کنند برای روشنفکر جلوه دادن خود و فرار از قضاوت منفی مردم در باره آنان ، به روحانیت حمله کرده و تقصیرها ، ضعف ها و خطاهایشان را به روحانیون نسبت می دهند !

    ۳ ــ  شبهات تغییرشکل یافته

    شبهه هایی هستند که در ابتدای کار ، اصلا شبهه به حساب نمی آمدند ، بلکه نوعی نارضایتی از عملکرد و رفتار مدیران دستگاههای دولتی ــ چه روحانی یا غیر روحانی ــ بودند که بر اثر عدم رسیدگی جدی و قاطع به آن ها ، و تولید بغض ، کینه و عداوت ، بر اثر گذشت زمان ، به شبهات عقیدتی ، تغییر شکل داده اند .

    پاسخ به این نوع شبهات ، فقط  برعهده ی مدیران دستگاههای دولتی ارشد ، میانی و پایین ــ در سطح کشور ، استان ها و شهرها ــ است و اصلا ربطی به روحانیت حاضر در متن جامعه ندارد .

     انتظار مردم از مدیران جامعه

    اقشار مختلف جامعه ، انتظار دارند مدیران ارشد ، میانی و حتی رده پایین کشوری و استانی ، نخستین کسانی باشند که به دستورات دینی عمل می کنند نه آن که در ظاهر شعار بدهند و در باطن ، به دنبال تامین منافع شخصی و باندی خود باشند . اصولا هر کسی که سوء استفاده کرده ، باید جوابش بدهد ، نه فرد و گروهی که موضوع ، ارتباطی با او ندارد .

    ایجاد توقعات نابجا

    بنابراین « پاسخگویی به همه ی شبهات » از سوی روحانیت مستقر در متن جامعه ، توقعی نادرست است که از سوی برخی مسئولین ارشد کشور ــ که بعضا خود ، با عملکردهای نادرست خویش ، پدید آورنده ی شبهات هستند ــ ، در اذهان اقشار جامعه ، ایجاد می شود .

    مسئولین یاد شده ، گاهی به علت کم آوردن مطلب قابل طرح در کنگره ها ، نشست ها ، مصاحبه ها و پنهان سازی ناکارآمدی خویش در مقام هایی که اشغال کرده اند و… ــ جهت فرافکنی و فرار از مسئولیت پذیری ، چنین مسایلی را مطرح می نمایند که آن هم ــ به هر دلیل و بهانه ای که باشد ــ عملی غیرمنصفانه بوده و باید هر چه زودتر به روند فوق ، پایان داده شود .

    روحانیت مردمی ، به سبب حضور دایمی در بدنه عمومی جامعه و متن زندگی مردم عادی ، به اندازه کافی مشکل ، گرفتاری و مظلومیت دارد و همین که بتواند جایگاه خود را تثبیت کرده و محکم نگه دارد ، کلی هنر کرده است و دیگر نوبت به « پاسخ به شبهات » و خرده فرمایش های دیگر مسئولین ، نمی رسد .

     مسئولین اصلی پاسخ به شبهات

    مسئولین اصلی پاسخ به شبهات ، علماء و دانشمندانی است که ساکن حوزه علمیه قم بوده و در این زمینه تخصص داشته و از شهرت فراوان و امکانات معتنابهی برخوردارند .

    آنان وظیفه دارند :

    ۱ ــ  با فراهم سازی امکانات لازم ــ تقویت قدرت اقتصادی ، ارسال کتاب های گوناگون و نرم افزارهای مرتبط و تقویت بنیان های آموزشی و فکری ــ برای روحانیون مستقر در سطح جامعه ، توان پاسخگویی به شبهات از سوی روحانیون را افزایش دهند .

    ۲ ــ  از مسئولین کشور و استان ها در کلیه رده های مدیریتی ، بخواهند که :

    ۲ـ۱ـ  مراقب رفتار ، کردار و گفتار خود و خانواده هایشان باشند .

    ۲ـ۲ـ  در نحوه مدیریت و نیز استفاده از بیت المال ، دقت لازم را مراعات نموده و از فرهم شدن هرگونه بهانه برای منتقدان ، به شدت پرهیز کنند .

    تا موجبات بدبینی مردم نسبت به مسئولین فراهم نگردد و بر اثر گذشت زمان به « شبهات عقیدتی » تغییر ماهیت ندهد .

    یک نظر بگذارید